مواد اولیه نسوز و دیرگداز

براساس ماده اولیه نسوزها، آنها را به چند دسته تقسیم بندی می‌ کنند. مواد اولیه دیرگدازها شامل منیزیت، سیلیس، بوکسیت، دولومیت، رس‌های دیرگداز، سیلمانیت، پیروفیلیت، کرومیت، گرافیت، ورمیکولیت زیرکون و دیاتومیت و اولوین می‌شوند. 

مشاهده لیست شرکت های تامین کننده مواد اولیه نسوز

مواد اولیه نسوز

مواد نسوز، موادی غیرفلزی و غیرآلی هستند که در دمای بالا ویژگی‌های خود را از دست نمی ‌دهند، از این‌ رو از آنها در کوره ‌های صنعتی با حررات بسیار بالا استفاده می‌ کنند. مواد اولیه نسوز بر پایه ۶ اکسید اصلی zro2،cr2o3،cao، Mgo، AL2O3 و Sio2 و ترکیبات بین آنها تشکیل شده است. یکی از خواص این مواد آن است که دارای نقاط حرارتی تغییر فاز در درجات پایین نیستند.

البته به صورت کلی نسوزها را با نام اولیه آنها می شناسند که با توجه به این موضوع به صورت نسوزهای سیلیسی، منیزیتی، دولومیتی، گرافیتی، کرومیتی، بوکسیتی، سیلیمانیتی، فورستریتی، خاک نسوز آتشخوار، کاربید سیلیس و نسوز آلومین تقسیم می‌شوند.

در ادامه به مهم ترین مواد اولیه دیرگدازها که کاربرد بیشتری دارند، اشاره می‌کنیم.

نسوزهای آلومینیوم سیلیکاته

نسوزها آلومینیوم سیلیکاتی از Al2O3 و SiO2 تشکیل می‌شوند. البته میزان Al2O3 این نوع نسوز حداقل 25 درصد (شاموت ضعیف) تا 100 درصد (نسوزهای کرنرومی) قابل تغییر است. مواد اولیه نسوزهای آلومینیوم سیلیکاته از خاک‌های رس آتشخوار، بوکسیت، کانی‌های سیلیمانیت و کیانیت، آندالوزیت و کرندوم تشکیل می‌شود.

 پایداری حرارتی این نسوزها به درصد Al2O3 مواد اولیه بستگی دارد. به  با افزایش Al2O3 و کاهش SiO2 پایداری حرارتی افزایش می‌یابد.

نسوزهای سیلیسی

بیش از 90 درصد مواد اولیه نسوزهای سیلیسی، سیلیس است. طبق طبقه بندی استاندارد، نسوزهای سیلیسی حاوی آلومین (Al2O3) به میزان کمتر از 1.5 درصد، اکسید تیتانیم (TiO2) به مقدار کمتر از 0.2 درصد، اکسید آهن (FeO3) تا کمتر از 2.5درصد و اکسید کلسیم (CaO) به مقدار کمتر از 0.4 درصد هستند. 

مواد اولیه این نسوزها از رگه‌های کوارتز ، کوارتزیت و ماسه سنگ سیلیسی تشکیل می‌شود.

نسوزهای منیزیتی

مواد اولیه نسوزهای منیزیتی، بیشتر منزیت بوده و به مقدار کمتری کرومیت دارد که منیزیت مهم ترین ماده اولیه برای ساخت نسوزهای منیزیتی به‌شمار می‌رود. 

در ساخت این نوع دیرگدار، منیزیت را ابتدا تا 1700 حرارت می‌دهند تا به پریکلاز (MgO) پایدار تبدیل شود. سپس پریکلاز را به کمک سنگ شکن و آسیاب به پودر تبدیل می‌کنند. پودر را دانه بندی و حدود 5 تا 15 درصد کرومیت بر آن اضافه می‌کنند تا مقاومت آن در برابر شوک‌های حرارتی افزایش یابد. پودر همگن در قالب‌های مخصوص ریخته می‌شود تا به کمک پرس‌های هیدرولیک یا مکانیکی به آن شکل دهند. آجر پرس شده را در دمای 1500 تا 1800 پخت می‌کنند تا در بیشتر اتصال‌های ایجاد شده پیوند سرامیکی برقرار شود.

نسوزهای دولومیتی

مواد اولیه نسوزهای دولومیتی از سنگ دولومیت ساخته می‌شوند که به نسبت این سنگ‌ها ارزان هستند. مواد اولیه و اصلی این نسوزها، اکسیدهای منیزیم و کلسیم هستند. این نسوزها دمای 1700 و فشار ایستایی بالا را تاب می‌آورند. البته مقاومت آنها در برابر شوک‌های حرارتی پایین است. در حقیقت یکی از نقاط ضعف آجرهای دولومیتی، پایین بودن مقاومت آنها در برابر شوک‌های حرارتی است که هنگام جذب آب شکفته شده و سبب متلاشی شدن آن می‌شود.